Ai là tổ sư ngành giáo dục Việt Nam

Mỗi ngành nghề đều bắt nguồn từ một nhân vật nào đó lập dựng lên, (tức tổ sư) để sau đó các thế hệ nối tiếp nhau hành nghề phát triển thành những làng nghề, hội nghề hay cả một ngành chuyên nghiệp cho cả một cộng đồng dân tộc.

AI LÀ TỔ SƯ NGÀNH GIÁO DỤC VIỆT NAM

Nguyễn Nguyên Hoài

Mỗi ngành nghề đều bắt nguồn từ một nhân vật nào đó lập dựng lên, (tức tổ sư) để sau đó các thế hệ nối tiếp nhau hành nghề phát triển thành những làng nghề, hội nghề hay cả một ngành chuyên nghiệp cho cả một cộng đồng dân tộc.

Nghề dạy học ở Việt Nam là một chuyên ngành vinh quang nhất, quảng đại nhất của dân tộc ta, thế nhưng sao chưa thấy ngành giáo dục  tôn vinh ai là tổ sư của mình.

Vậy thì lần theo sử cũ xem sao!

Đến huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh vốn là vùng đất  Luy Lâu, trung tâm chính trị , hành chính của Nam Việt , tức Giao Châu ngày xưa , ở đó có một ngôi đền thờ Sĩ Nhiếp là thái thú Giao Châu  vào thời Hán Mạt (Tam quốc). Ngôi đền còn có tên là Nam Giao Học Tổ,  nghĩa là tổ sư của ngành học nước Nam.

Về thư viện đọc tàng thư cổ.

1- Đất nước Việt Nam qua các đời

Đào Duy Anh viết :

“Trong thời Hán Mạt, khi Trung Quốc bắt đầu có loạn (Tam quốc) thì nhân dân Giao Chỉ nổi lên, lần lượt giết Thứ sử Giao Châu của nhà Hán, Chu Phù rồi đến Trương Tàn . Nhà Hán phong cho Sĩ Nhiếp là thái thú Giao Chỉ làm Tuy nam trung lang tướng, tổng đốc bảy quân, lãnh thái thú Giao Chỉ như cũ. Nhưng năm Kiến An thứ 15 (210). Tôn Quyền nước Ngô sai Bộ Chất là thứ sử Giao Châu thì Sĩ Nhiếp dẫn anh em vâng theo mệnh lệnh. Quyền cho Nhiếp làm tả tướng quân, sau lại thăng Vệ tướng quân phong Long Biên hầu. Sau khi Sĩ Nhiếp chết, năm Hoàng Vũ thứ 5 (Nhà Ngô -226), Tôn Quyền cho rằng huyện ở Giao Chỉ xa quá , bèn lấy từ Hợp Phố về bắc làm Quảng Châu, từ Giao Chỉ về nam làm Giao Châu. Con Sĩ Nhiếp là Sĩ Huy được nhà Ngô cho làm thái thú Cửu Chân, không nhận mệnh nổi binh giữ quận Giao Chỉ. Lữ Đại là thứ sử Quảng Châu và Đào Lương là thứ sử Giao Châu hợp nhau đánh Huy. Cả mấy anh em đều bị giết”.

2- Đại Việt sử ký toàn thư

Ngô Sĩ Liên viết;

- Vương Sĩ Nhiếp độ lượng khoan hậu, khiêm tốn, kính trọng kẻ sĩ, người trong nước yêu mến đều gọi là Vương. Danh sĩ nhà Hán tránh nạn sang nương tựa có hàng trăm  người.

- Nước ta thông thi thư, học lễ nhạc, làm một nước văn hiến, là bắt đầu từ Sĩ Vương, công đức ấy không những chỉ ở đương thời mà còn truyền mãi đời sau, há chẳng lớn sao.

- Vương Sĩ Nhiếp lòng người yêu quý, giữ vẹn đất Việt để đương đầu với sức mạnh của Tam Quốc, đã sáng suốt lại mưu trí, đáng gọi là người hiền.

3- Thư của Viên Huy vốn là quan nhà Hán, bấy giờ đang ở Giao Châu gửi cho thượng thư lệnh nhà Hán là Tân Úc vào năm Đinh Hợi:

- Thư viết:

- “Giao Châu Sĩ phủ quân đã học vấn sâu rộng lại hiểu thông chính trị, trong thời buổi đại loạn, giữ vẹn được một quận hơn 20 năm, bờ cõi không xảy ra việc gì, dân không mất nghiệp, những bọn khách xa đến trú chân đều được nhờ ơn , dẫu Đậu Dung giữ đất Hà Tây cũng không hơn được. Khi việc quan có chút nhàn rỗi thì xem các sách, thư, truyện. Phàm những chỗ biên chép không rõ ràng trong sách xuân thu tả thị truyện, tôi đem hỏi, đều được ông giảng giải cho những chỗ nghi ngờ, đều có kiến giải của bậc thày, ý tứ rõ ràng, chặt chẽ. Lại như sách thượng thư, cả cổ và kim văn, những ý nghĩa to lớn, ông đều hiểu biết tường tận, đầy đủ. Anh em ông là quan coi quận, hùng trưởng một châu , ở lánh ngoài muôn dặm, uy tín không ai hơn. Khi ra vào thì dánh chuông khánh, uy nghi đủ hết, kèn sáo thổi vang, xe ngựa đầy đường, người Hồ đi sát bánh xe để đốt hương thường có đến mấy mươi người, vợ cả vợ lẽ đi xe che kín, bọn con em cưỡi ngựa dẫn quân theo hầu, người đương thời ai cũng quý trọng, các man di đều sợ phục,dẫu Úy Đà (Triệu Đà) cũng không hơn được”

4- Nhận xét của Lê Văn Hưu

“Sĩ vương biết lấy khoan hậu khiêm tốn để kính trọng kẻ sĩ, được người thân yêu mà đạt đến quý thịnh một thời. Lại hiếu nghĩa, thức thời, tuy tài và dũng không bằng Triệu Vũ Đế, nhưng chịu nhún mình thờ nước lớn, để giữ vẹn bờ cõi, có thể gọi là người trên.

5- Giải văn học 2008 của Hà Văn Thùy.

“Sĩ Nhiếp là viên quan do nhà Hán đưa sang nhưng không phải người Hán mà là người Việt (tổ là người nước Lỗ sang Giao Châu tới  6 đời). Ông sang Bắc Kinh du học, được làm quan rồi bổ về nhậm chức ở quê quán. Suốt trong 40 năm ông giữ chức là thời kỳ Trung Quốc tao loạn. Ông đã khéo lèo lái, tránh cho Giao Châu khỏi lâm vào vòng tranh chấp giữa các thế lực Ngụy – Ngô. Trong bàn cờ thế cuộc lúc đó, Giao Châu tồn tại như một quốc gia tự quản, phụ thuộc lỏng lẻo các thế lực phương Bắc. Khi thì nộp cống cho nhà Hán, khi thì nộp cống cho nhà Ngô. Nhờ thế Sĩ nhiếp đã giữ cho Giao Châu sự ổn định, hòa bình, thịnh vượng gần nửa thé kỷ. Không chỉ nhiều người phương Bắc chạy loạn tới sinh  sống mà còn là nơi dung thân của hơn trăm kẻ sĩ người Hán. Trên thực tế, Sĩ Nhiếp giữ vai trò của ông vua không ngai  trong vương quốc của mình”.

Với những cứ liệu lịch sử đã dẫn thì Sĩ Nhiếp là quan thái thú cai trị đất Giao Chỉ vào thời Bắc thuộc từ năm 187 đến năm 226. Đất Giao Chỉ xưa tương ứng với miền Bắc ngày nay của nước ta.

Lịch sử triều đại nào cũng thế, tội bao giờ cũng đi liền với công, đó là quy luật tát yếu trong quá trình cai trị và chăn dân. Với Sĩ Nhiếp, đành rằng ông là quan thái thú được nhà Hán bổ dụng. Nhưng ông cũng không phải là người Hán mà lại chính là người Việt được nhà Hán bổ làm quan cai trị trên mảnh đất quê hương mình. Với  sứ mệnh lịch sử và trách nhiệm lớn lao đối với dân tộc, giúp ông  tỉnh táo hơn người khác là tìm cách duy trì được tình trạng hòa bình, yên ổn trên toàn cõi của mình suốt mấy chục năm trời trong hoàn cảnh rất nghiệt ngã của cuộc tao loạn Tam quốc hết sức phức tạp tại Trung Quốc, tránh được cho nhân dân mình một cuộc chiến tranh . Ông cũng đồng thời là người đầu tiên mở đường cho nho giáo ở Việt Nam, đem chữ Hán và tổ chức hệ thống học, dạy chữ nho cho người Giao Chỉ. Bởi thế người xưa đã tôn vinh ông là Nam Giao học tổ  tức tổ sư của nghề dạy học của nước Nam.

Người viết bài này xin nhắc lại một lần nữa lời nhận xét của sử gia lỗi lạc Ngô Sĩ Liên: “Nước ta thông thi thư, học lễ nhạc, làm một nước văn hiến, là bắt đầu từ Sĩ Vương, công đức ấy không những chỉ ở đương thời mà còn truyền mãi đời sau, há chẳng lớn sao”. Và có một đề xuất nhỏ: Nên chăng ngành giáo dục Việt Nam hãy  tổ chức nghiên cứu đầy đủ thêm về Sĩ Nhiếp , làm căn cứ khoa học để đi đến kết luận và tôn vinh Ông  là tổ sư của ngành giáo dục Việt Nam được không ? Đành rằng người xưa đã tôn vinh ông là “Nam giao học tổ” rồi.

Các tin mới

Họ và tên : Địa chỉ email : Mã xác nhận :
Máy lọc nước gia đình khuyến mại facebook kẻ chợ Tài hoa đất Việt
Giá vàng Tỉ giá ngoại tệ Thời tiết Việc làm Nghe nhạc Games Thể thao Ẩm thực
  • Kinh doanh 0966 311 322
  • Chăm sóc khách hàng 0919 212 487
Hỗ trợ trực tuyến